﴿وَإِن كُنتُمْ فِى رَيْبٍۢ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا۟ بِسُورَةٍۢ مِّن مِّثْلِهِۦ وَٱدْعُوا۟ شُهَدَآءَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ﴾23
«و اگر دربارۀ آنچه بر بنده خود [محمد (ﷺ)] نازل کردهایم؛در شک و تردید هستید، سورهای همانند آن بیاورید و گواهان خود را - غیراز الله - فرا خوانید؛ اگر راست میگویید.»
«عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ أَبِي حَفْصٍ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (ﷺ) يَقُولُ: إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوِ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ.»
از امیرالمؤمنین، ابوحفص عمر بن خطاب (رضیالله عنه) روایت است که گفت: شنیدم که رسول خدا(ﷺ) میفرمود: جز این نیست که قبولی و ثواب اعمال به نیتها بستگی دارد، و برای هر کس همان چیزی است که نیت کرده است. پس کسی که هجرت او به سوی خدا و پیامبرش باشد، هجرت او (در حقیقت) به سوی خدا و پیامبرش است؛ و کسی که هجرت او برای رسیدن به دنیا (مال و مقام) باشد و یا برای ازدواج با زنی، پس هجرت او به سوی همان چیزی است که برای آن هجرت نموده است.
از دیدگاه اهل سنت و الجماعت
خداشناسی (توحید) در اسلام، اساس و بنیاد ایمان است. مسلمانان معتقدند که شناخت خداوند(ﷻ) اولین قدم در راه عبادت و بندگی واقعی اوست. از دیدگاه اهل سنت و الجماعت، خداوند(ﷻ) یکتاست، بیهمتا، و شایستهی هیچگونه تشبیه یا تجسم نیست.
اهل سنت باور دارند که ذات خداوند(ﷻ) واحد و فرد است؛ هیچ شبیه و مانند ندارد:
﴿فَاطِرُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًۭا وَمِنَ ٱلْأَنْعَـٰمِ أَزْوَٰجًۭا ۖ يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ ۚ لَيْسَ كَمِثْلِهِۦ شَىْءٌۭ ۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ﴾11
«آفرینندۀ آسمانها و زمین است، از خودتان برای شما همسرانی قرار داده و چهارپایان را نیز جفتها (نر و ماده) قرار داد و به این تدبیر شما را زیاد میگرداند. هیچ چیزی مانند او نیست و او شنوای بیناست. »
لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ (سوره شوری، آیه ۱۱) یعنی: «هیچ چیزی مانند او نیست.»
خداوند نه جسم دارد، نه محدود است، و نه به مکان و زمان وابسته است.
خداوند(ﷻ) دارای صفاتی چون علم، قدرت، حیات، اراده، شنیدن، دیدن و سخن گفتن است. اهل سنت میگویند:
تمام کارهای عالم، تحت اراده و قدرت خداوند(ﷻ) صورت میگیرد. هیچ فاعلی در جهان، مستقل از اراده الهی عمل نمیکند:
﴿وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ﴾96
«حال آنکه الله شما و آنچه را که انجام میدهید آفریده است. »
اهل سنت معتقدند که فقط خداوند(ﷻ) شایستهی پرستش است، و هرگونه عبادت برای غیر خدا (مانند دعا، نذر، سجده یا توکل بر غیر خدا) نوعی شرک است. ولی توسل و شفاعت با نیت صحیح و بدون اعتقاد به استقلال غیر خدا، جایز شمرده میشود.
مکتب اهل سنت بر دو اصل مهم در خداشناسی تأکید میکند:
خداشناسی در نزد اهل سنت و الجماعت بر پایهی قرآن و سنت نبوی است، بدون دخالت عقل افراطی یا فلسفههای پیچیده. آنان به خداوندی ایمان دارند که بینیاز، ازلی، ابدی، دانا، توانا، و مهربان است و هیچ شبیه و نظیری ندارد.
از یکی از فرمتهای زیر استفاده کنید و با یک کلیک متن ارجاع را کپی نمایید.
تیم نشراتی کهکشان معرفت. «خدا شناسی در اسلام». کهکشان معرفت | Kahkashan-e-Marefat، 4 اسد 1404. از دیدگاه اهل سنت و الجماعت بازیابی از: https://www.kahkashan-e-marefat.com/fa/articles/خدا-شناسی-در-اسلام (تاریخ دسترسی: 13 سنبله 1405).
در حال بارگذاری مقالات...